چراغ سبز صندوق ذخیره فرهنگیان به سازمان بورس

مهندس نیکدل مدیرعامل صندوق ذخیره فرهنگیان گفت: مقدمات ورود بیمه معلم نیز آماده شده است تا این شرکت نیز به جمع شرکت‌های بیمه‌ای فعال در فرابورس بپیوندد تا بتواند به جایگاه واقعی خود در صنعت بیمه کشور دست یابد.

به گزارش شمانیوز، مهندس نیکدل مدیرعامل صندوق ذخیره فرهنگیان در حاشیه بازدید از یازدهمین نمایشگاه بین المللی بانک،بورس و بیمه در مصاحبه با نشره نمایشگاه بین المللی تهران به سوالات خبرنگاران پاسخ داد که در ادامه می خوانید

 

فلسفه تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان چه بوده و وضعیت این صندوق در حال حاضر چگونه است؟
موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان به عنوان یکی از بزرگترین بنگاه‌های اقتصادی کشور و متعلق به معلمان گرانسنگ ایران، با پشتوانه بیش از دو دهه فعالیت برجسته در زمینه مدیریت و سرمایه گذاری در بخش صنعت و تولید کشور، تلاش کرده تا علاوه بر وظیفه ذاتی خود مبنی بر ارتقای معیشت فرهنگیان عزیز، همگام با الزامات ملی و بین المللی و همسو با مصالح کشور در حفظ عزت و اقتدار ایران اسلامی گام بردارد.

فعالیت صندوق ذخیره فرهنگیان در طول ٢٣ سال گذشته با فراز و نشیب‌های زیادی همراه بوده است. این صندوق با هدف ارتقای معیشت فرهنگیان و با تدبیر مجلس شورای اسلامی و تایید هیات وزیران در سال ۱۳۷۴ با مجوز قانون برنامه دو توسعه جمهوری اسلامی به صورت یک موسسه تاسیس و فعالیت خود را آغاز کرد.

دهه نخست حیات صندوق به شکل گیری ساختار و سرمایه‌گذاری‌های محدود در برخی از حوزه‌های اقتصادی مرتبط با نیاز‌های فرهنگیان مانند مسکن و لیزینگ گذشت. در پنج سال بعدی، با افزایش واریزی معلمان و همچنین واریز سهم دولت در قالب پول نقد و سهام شرکت‌ها، حوزه فعالیت موسسه گسترده‌تر شد و در حوزه‌های جدید سرمایه‌گذاری مانند بورس، بانک، پتروشیمی، ساختمان، صنعت، بیمه و ... ورود کرد.

در طول هشت سال گذشته، اما موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان وارد فاز تازه‌ای از فعالیت‌های خود شد و به یکی از بنگاه‌های اقتصادی مهم با دارا بودن ده‌ها پروژه بزرگ و کوچک در سطح کشور تبدیل شد. امروز موسسه نه تنها در پروژه‌های بزرگ ملی مانند پتروشیمی‌ها مشارکت دارد و به شکوفایی اقتصادی کشور کمک می‌کند، بلکه هزاران نفر در شرکت‌ها و پروژه‌های صندوق ذخیره فرهنگیان مشغول فعالیت هستند و موسسه سهم مهمی در اشتغال‌زایی جوانان کشور دارد.

از این رو فرهنگیان بر خود می‌بالند که قطره قطره سرمایه‌گذاری‌های آن‌ها به دریایی از سرمایه‌های عظیم بدل شده که می‌تواند در چرخاندن چرخ اقتصاد کشور موثر باشد. از سوی دیگر سودآوری موسسه برای بازنشستگان فرهنگی ملموس‌تر شد به طوری که به تکیه گاه و نقطه امید آن‌ها پس از بازنشستگی تبدیل شده است.

سوال ۲- میزان سودآوری صندوق ذخیره فرهنگیان برای معلمان چگونه بوده است؟
میانگین سودآوری صندوق ذخیره فرهنگیان در طول ٢٣ سال گذشته ۱۷ درصد بوده است. موضوعی که در کشاکش انواع بحران‌ها و تنش‌های اقتصادی موجود در کشور، اهتمام فرهنگیان به صیانت و حمایت از تنها بنگاه اقتصادی مختص خودشان را در پی داشت به طوری که صندوق ذخیره فرهنگیان در طول ١٠ سال گذشته از ضریب نفوذ ٥٠ درصدی به ضریب نفوذ ٩٠ درصدی رسیده است.

در حالی که بیشترین پرداختی به بازنشستگان تا قبل از سال ١٣٨٧ به ٥ میلیون تومان هم نمی‌رسید، میزان دریافتی آن‌ها با افزایش چشمگیر سودآوری سرمایه‌گذاری‌های موسسه، به بیش از ٢٧ میلیون تومان در سال ١٣٩٦ رسید.

به رغم هجمه‌های هدف‌دار عده‌ای خاص جهت تخریب این نهاد بزرگ اقتصادی، فرهنگیان همچنان به فعالیت و سودآوری آن اعتماد داشته و عضویت حداکثری خود در صندوق را حفظ کرده‌اند. صندوق ذخیره فرهنگیان نیز در راستای حفظ اعتماد فرهنگیان به عنوان بزرگترین سرمایه موسسه، تلاش کرده که به طور کامل و دقیق و به تعهدات خود در قبال اعضای شاغل و بازنشسته عمل کند.

در این راستا در طول قریب به ٢٣ سال گذشته بیش از ٢٢٤٠ میلیارد تومان به حساب فرهنگیان بازنشسته واریز شده که بیش از ٣٢ درصد آن به مبلغ ٧٢٥ میلیارد تومان در طول یکسال و نیم گذشته یعنی از مهر ١٣٩٥ تا دی ماه ١٣٩٦ واریز شده است.

از سوی دیگر بیش از ٧٠ درصد پرداختی به معلمان در هنگام بازنشستگی، از محل بازدهی صندوق ذخیره فرهنگیان است و کمتر از ۳۰ درصد آن مربوط به واریزی اعضا و دولت است.

با توجه به اینکه در نمایشگاه بورس، بانک و بیمه قرار داریم، جزییاتی از تصمیم موسسه برای ورود تعدادی از شرکت‌ها به بورس بیان کنید؟
در حال حاضر نزدیک به ۶۵۰ شرکت در بورس و فرابورس تهران پذیرفته شده و فعال هستند، از این رو یکی از اهداف و اولویت‌های موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان نیز ورود شرکت‌های تابعه به بورس است. هیات امنا و هیات مدیره صندوق ذخیره فرهنگیان و همچنین مدیران شرکت‌های تابعه در راستای درخواست فرهنگیان عضو، با بورسی شدن شرکت‌ها در راستای درخواست اعضا مبنی بر افزایش شفافیت، محاسبه ارزش افزوده و افزایش سیستم‌های نظارتی موافق بوده و در این مسیرتلاش می‌کنند.

در همین حال، در طول دو دهه گذشته برخی از شرکت‌های تابعه موسسه از جمله شرکت ماشین سازی اراک، بانک سرمایه و شرکت ایران ارقام در بورس پذیرفته شده و فعال هستند؛ بنابراین در گام بعدی و در یک اقدام اساسی، موضوع ورود چهار شرکت-هلدینگ جدید مطرح شده است که با ورود این شرکت‌ها به بورس و فرابورس، عملا بخش عمده شرکت‌های تابعه موسسه، بورسی خواهند شد.

بر این اساس، هلدینگ پتروفرهنگ به عنوان هلدینگ انرژی و پتروشیمی موسسه و همچنین یکی از شرکت‌های تابعه آن یعنی پتروشیمی مروارید، بورسی خواهند شد که این به معنی بورسی شدن کلیه شرکت‌های فعال در این گروه است.

مقدمات ورود بیمه معلم نیز آماده شده است تا این شرکت نیز به جمع شرکت‌های بیمه‌ای فعال در فرابورس بپیوندد تا بتواند به جایگاه واقعی خود در صنعت بیمه کشور دست یابد. همچنین شرکت بازرسی مهندسی و صنعتی ایران به شرکت زیر مجموعه آن یعنی بازرسی مهندسی ایران با ورود به بورس می‌تواند برای فعالیت در عرصه بین المللی خیز بزرگی بردارد.

همچنین تصمیم داریم از سایر نهاد‌های مالی بازار بورس و سرمایه همچون صندوق زمین و ساختمان استفاده کنیم؛ بنابراین در این زمینه مقدمات تشکیل صندوق زمین و ساختمان برای یکی از پروژه‌های ساختمانی شرکت ساختمانی معلم در حال انجام است.

البته منظور از حضور صندوق ذخیره فرهنگیان در بازار بورس، ورود شرکت‌های تابعه و دارایی‌های آن به بازار سهام بوده و ورود خود موسسه به بورس (با توجه به ماهیت شخصیت حقوقی آن) موضوعیت ندارد. همچنین ورود شرکت‌های تابعه به بورس به معنای تصمیم گیری برای فروش سهام نیست و میزان عرضه سهام در زمان ثبت در تابلوی بورس، تنها در چارچوب مقررات بورس و به میزان نسبت سهامداری خواهد بود. با این حال، ورود به بورس و فرابورس منافع و مزایای زیادی برای شرکت‌های تابعه، صندوق ذخیره فرهنگیان و در نهایت معلمان به عنوان صاحبان موسسه دارد.

منظور شما از مزایای بورسی شدن شرکت‌ها برای اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان چیست؟
یکی از خواسته‌های فرهنگیان عضو، دریافت سهم الشرکه واقعی خود در زمان بازنشستگی است. در این راستا، محاسبه ارزش افزوده دارایی‌های موسسه و ارزش روز این دارایی ها، یکی از مطالبات بحق و همیشگی فرهنگیان عضو موسسه بوده است که به رغم تلاش‌هایی که برای محاسبه آن انجام شده، موفقیتی در این زمینه حاصل نشده است. از این رو به نظر می‌رسد تنها راه دائمی تحقق این موضوع، ورود شرکت‌ها به بورس است.

یکی دیگر از دلایل ورود شرکت‌ها به بورس، فراهم کردن امکان تامین نقدینگی در زمان نیاز است. حضور شرکت‌های تابعه صندوق در بازار سهام، موجب افزایش نقدپذیری دارایی‌های صندوق شده و این توانمندی می‌تواند موسسه را در ایفای تعهدات خود بیشتریاری نماید. علاوه براین، فروش دارایی‌ها در بازار سهام موجب شفافیت بیشتر و جلوگیری از تضییع حقوق فرهنگیان عزیز خواهد شد.

سوال ۵- ورود به بورس چه اندازه در شفاف سازی فعالیت صندوق و شرکت ها‌ی تابعه موثر است؟
نخستین شعار ما در بدو ورود به موسسه، شفافیت بود، زیرا شفافیت باعث رفع بسیاری از شبهات می‌شود و برای همین افزایش شفافیت است که شرکت‌ها را به بورس می‌بریم. در واقع یکی دیگر از نتایج مثبت ورود شرکت‌های تابعه به بورس، افزایش نظارت بر این مجموعه است.

 

یکی از بهترین راه‌های جلوگیری از تکرار مباحث حول و حوش صندوق، قرار گرفتن موسسه و شرکت‌های تابعه در اتاق شیشه‌ای بورس است که صاحبان موسسه می‌توانند در هر زمان به نظارت بر سرمایه و دارایی خود بپردازند. اما در مقام مقایسه باید بپذیریم که شفافیت صندوق در شرایطی که شرکت‌های تابعه و دارایی‌های آن در بازار سرمایه باشند در مقایسه با شرایط کنونی، بیشتر خواهد شد.

از این رو، به رغم همه مشکلات و چالش‌هایی که بر سر راه شرکت‌ها برای ورود به بورس وجود دارد، ما معتقدیم که بورسی شدن شرکت‌های تابعه برای اعضای صندوق ذخیره فرهنگیان نه تنها در حال حاضر بلکه در آینده نیز تنها راه برون رفت از مشکلات و تضمین منافع اعضا خواهد بود، بنابراین همه تلاش خود را برای تسریع حرکت در این مسیر به کار خواهیم گرفت و مطمئنا با همکاری مسئولان بورس، موفق خواهیم شد.

هدف از حضور موسسه و شرکت‌های تابعه در نمایشگاه بورس، بانک و بیمه چه بوده است؟
امروز صندوق ذخیره فرهنگیان با حجم منابع و دارایی‌هایی که در اختیار دارد، از فعالان مهم بازار سرمایه ایران است و موفقیت بیشتر آن منوط به داشتن یک همکاری سازنده با ارکان مختلف این بازار است.

 

نمایشگاه‌هایی همچون نمایشگاه بورس، بانک و بیمه، امکان نزدیکی بیشتر بین بازیگران بازار سرمایه را فراهم نموده و حضور صندوق در این نمایشگاه می‌تواند فرصت مغتنمی باشد. از سوی دیگر، در شرایط کنونی و باتوجه به مسایل حاشیه‌ای صندوق، نیاز به برقراری این ارتباط بیش از پیش احساس می‌شود و از این‌رو تلاش می‌شود که از این فرصت حداکثر استفاده صورت گیرد.

سوال ۷- وضعیت دارایی‌های صندوق ذخیره فرهنگیان چگونه است؟
واریزی اعضا از ابتدای تاسیس تاکنون معادل ١٥٧٢ میلیارد تومان است که بخشی از آن به دلیل خروج برخی از اعضا به آن‌ها پس داده شده است. واریزی دولت هم ٦٣٥ میلیارد تومان بوده که با سرمایه گذاری‌های صورت گرفته با این دو مبلغ، در مجموع ٤٠٧٤ میلیارد تومان نیز سود حاصل شده است. از این رو جمع کل واریزی به صندوق ٦٢٨١ میلیارد تومان بوده که ١٨٦٥ میلیارد تومان آن به اعضای بازنشسته پرداخت شده است.

 

نهایتا در حال حاضر ٤٤١٦ میلیارد تومان ارزش دفتری دارایی‌های صندوق است. البته به دستور وزیر آموزش و پرورش، ارزش روز دارایی‌های موسسه در حال محاسبه است. از سوی دیگر تلاش شده تا شرکت‌های تابعه صندوق به بورس بروند تا هم ارزش روز دارایی‌های آن معلوم باشد و هم معلمان ارزش واقعی دارایی هایشان را بدانند.

از سوی دیگر آنچه فرهنگیان به صندوق واریز کرده‌اند کاملا محفوظ است، زیرا در شرکت ها، صنایع و پتروشیمی سرمایه گذاری شده است؛ بنابراین مسائلی که در مورد از بین رفتن دارایی‌های صندوق مطرح می‌شد اصلا صحت ندارد.

حدود ۵ درصد از دارایی‌های صندوق ذخیره فرهنگیان به ارزش دفتری ٢١٨ میلیارد تومان در بانک سرمایه است و از آنجا که ما در بانک سرمایه سهامدار هستیم، در حد سهم خود مسئول هستیم؛ بنابراین بیش از ۹۵ درصد از دارایی‌های صندوق به بانک سرمایه ارتباطی ندارد اگرچه ارزش روز بانک سرمایه از ارزش دفتری آن بالاتر است.

برای شفاف سازی و اطمینان خاطر معلمان عضو صندوق چه کار‌هایی انجام داده‌اید؟
برای همه اعضا در سراسر کشور صورت وضعیت چاپ و ارسال شد. از طریق این صورت وضعیت، مشخص است که هر عضو از ابتدای عضویت چقدر پول واریز کرده، چه میزان سهم دولت واریز شده و در نهایت چقدر سود به آن‌ها تعلق گرفته است. همچنین این اطلاعات به صورت آنلاین و به روز بر روی سایت موسسه قرار دارد و فرهنگیان در هر لحظه می‌توانند از میزان دارایی خود اطلاع پیدا کنند؛ بنابراین هیچ جای ابهامی وجود ندارد.

با توجه به اتفاقات سال‌های اخیر، ضمن تغییر ساختار حدود ٧٥ نفر از مدیران عامل و اعضای هیات مدیره شرکت‌های تابعه تغییر کرده‌اند. این افراد همه در رشته خود متخصص هستند. در انتخاب مدیرانی که اخیرا در صندوق بکارگرفته شده‌اند، معیار نخست ما پاکدستی بوده است تا مجددا شاهد اتفاقات ناگوار نباشیم.

ما به مدیریت سرمایه به جای مدیریت بنگاه اعتقاد داریم، باید بیشتر اوراق بهادار داشته باشیم و حجم بیشتری از سرمایه هایمان را با انعطاف، جابجا کنیم. باید به سمتی برویم که سرمایه هایمان امکان نقدشوندگی بیشتری داشته باشند تا هر زمان که اعضا تمایل داشته باشند، آمادگی پرداخت داشته باشیم که البته امروز هم آمادگی نسبی داریم.

با توجه به اینکه سهم دولت در دولت قبلی و در برنامه پنجم توسعه حذف شده بود برای احیای آن چکار کرده‌اید؟
سهم دولت در برنامه پنجم توسعه حذف شد، اما ما حساب بازنشسته‌ها را باز نگه می‌داریم تا در صورتی که سهم دولت واریز یا سودی حاصل شد به حساب آن‌ها واریز کنیم. با این حال در برنامه ششم توسعه ماده ٨٥ سهم دولت احیا شد و فرهنگیان حداقل تا سال ١٤٠٠ از این سهم بهره‌مند خواهند بود.

از این رو فرهنگیان می‌توانند با واریز ماهانه تا ٥ درصد از حقوق و مزایای خود به حساب صندوق به صورت اختیاری به همان نسبت نیز از سهم دولت برخوردار شوند و به هر میزان که کمتر از ٥ درصد واریز کنند از واریزی دولت محروم خواهند شد.

وضعیت آینده صندوق ذخیره فرهنگیان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
صندوق در عملکرد کلی خود، سود داشته است. صندوق در تمام دوره فعالیت خود سودده بوده است. سرمایه گذاری‌های مناسب موسسه به ویژه در حوزه پتروشیمی مانند پتروشیمی مروارید و پتروشیمی کیمیای پارس خاورمیانه، حیات موسسه را تضمین کرده است. همچنین سودآوری میانگین سالانه ١٧ درصدی نشان از عملکرد مثبت و سرزنده بودن این مجموعه است.

در همین حال فرهنگیان به حمایت خود از موسسه ادامه داده‌اند. قشر فرهیخته و اهل مطالعه فرهنگیان، تحت تاثیر برخی افراد و رسانه‌ها قرار نگرفتند، چون عدد دریافتی همکارانشان در زمان بازنشستگی را می‌بینند و به ادامه فعالیت موسسه امیدوار می‌شوند. در حال حاضر بیش از ٨٥٠ هزار نفر معادل نزدیک به ٩٠ درصد از معلمان عضو صندوق ذخیره فرهنگیان هستند بنابراین نباید با طرح شایعات و اتهامات بی اساس این جمعیت را ناامید ساخت.

صندوق ذخیره فرهنگیان نیز در راستای حفظ اعتماد فرهنگیان به عنوان بزرگترین سرمایه موسسه، تلاش کرده که به طور کامل و دقیق و به تعهدات خود در قبال اعضای شاغل و بازنشسته عمل کند. به واقع می‌توان گفت که بهار شکوفایی فعالیت‌های اقتصادی و سودآوری موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان تازه آغاز شده است.

توپ در زمین قوه قضائیه.

ارجاع گزارش صندوق فرهنگیان به قوه قضائیه

گزارش تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان در نشست علنی امروز مجلس قرائت شد.

به گزارش سرویس سیاسی جام نیـوز، در نشست علنی امروز مجلس شورای اسلامی متن کامل گزارش کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری درباره تحقیق و تفحص از عملکرد صندوق ذخیره فرهنگیان و تخلفات رخ داده در آن، قرائت شد. در این گزارش ارقام تخلفات در بخش های مختلف شامل صندوق ذخیره فرهنگیان، شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان و بانک سرمایه قید شده است.

متن کامل این گزارش به شرح زیر است:

«تضییع حقوق و سرمایه های معلمان در صندوق ذخیره فرهنگیان یکی از موضوعاتی بود که کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس دهم به آن ورود پیدا کرد، در این راستا هیات تحقیق و تفحص از این صندوق در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس تشکیل شد، نهایتا پس از بررسی ها و برگزاری جلسات مختلف، هیات تحقیق و تفحص از این صندوق گزارش خود را در ۵۸۰ صفحه به انضمام ۳هزار و ۸۰۶ صفحه مستندات، تدوین و از خلال آن خلاصه ای حدودا ۶۰ صفحه ای را به کمیسیون آموزش ارائه کرد.

کمیسیون آموزش و تحقیقات پس از برگزاری بالغ بر ۳۰ ساعت جلسه با مدیران و کارشناسان مرتبط با موضوعات و همچنین مطلعان پرونده، گزارشی را تهیه کرد.

** متن نهایی گزارش کمیسیون آموزش و تحقیقات در خصوص تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان به شرح ذیل است:

بخش اول

کلیات

**بررسی اجمالی مستندات قانونی تشکیلات صندوق ذخیره فرهنگیان

مساله ساماندهی و ارتقا معیشتی و رفاهی فرهنگیان، سبب شد که حاکمیت، در برنامه پنجساله دوم توسعه، این مهم را مدنر قرار داده و در تبصره ۶۳ آن، دولت ا موظف به تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان کند.

حکم مذکور، توسط وزارت آموزش و پرورش اجرایی شد و در تاریخ ۷ خرداد ۷۴ در اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت رسید، در برنامه های پنجساله سوم و چهارم توسعه نیز، حکم مذکور استقرار یافته است.

آخرین ویرایش اساسنامه این صندوق در ۲۷ ماده و ۵ تبصره در تاریخ ۳ اسفند ۹۲ به تصویب هیات امنای موسسه رسیده است.

**نحوه تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان

اگر چه قانونگذار در تبصره ۶۳ قانون برنامه سوم با موظف کردن وزارت آموزش و پرورش، حکم به تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان داده است، از آنجا که وزارت خانه یاد شده موظف به تبعیت از قوانین و مقررات عمومی از جمله قانون محاسبات عمومی کشور، حکم موضوع ماده ۱۳۰ قانون محاسبات عمومی کشور است، لذا برای ایجاد هر گونه واحد سازمانی جدید از جمله تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان بایستی به یکی از صور چهارگانه وزارت خانه، موسسه دولتی، شرکت دولتی، موسسه و نهاد عمومی غیر دولتی انجام شود.

از طرفی از حکم تبصره ماده ۶۳ قانون برنامه دوم ، جوازی برای تاسیس صندوق ذخیره فرهنیان به صورت بخش خصوصی مستفاد نمی شود و وزیر وقت وزارت متبوع در زمان تاسیس صندوق، حکم ماده ۱۳۰ قانون محاسبات عمومی در تاسیس صندوق را نقض کرده و از ابتدا در شیوه فعالیت صندوق انحراف بوجود آورده است.

**دارایی های صندوق

مجموع دارایی های صندوث بر اساس ترازنامه در صورت های مالی موسسه منتهی به ۱ شهریور ۹۵ حدود پنج هزار و ششصد میلیارد تومان است که از آن مبلغ حدود دو هزار و صد میلیارد تومان مربوط به مطالبات بلند مدت و حدود هزار و چهارصد میلیارد تومان مربوط به مطالبات کوتاه مدت بوده و معادل ۶۳ درصد مجموع دارایی های صندوق در قالب مطالبات طبقه بندی شده است.

از مجموع مطالبات موسسه حدود دو هزار و هشتصد میلیارد تومان معدل ۸۰ درصد مربوط به مطالبات صندوق از شرکت های زیر مجموعه خودد است.

مجموع مطالبات صندوق از دولت بابت بخش سهم دولت از کسورات فرهنگیان حدود پانصد و نود و نه میلیارد تومان است.

تنها دارایی فیزیکی در اختیار صندوق، ساختمان مرکزی واقع در میدان ونک خیابان عطار پلاک ۱۰ به ارزش دفتری حدود یکصد و چهل و هفت میلیارد تومان است.

**منابع و مصارف صندوق

منابع مالی موسسه مذکور مشتمل بر سپرده سهم فرهنگیان و سهم دولت همراه با سود متعلقه بوده که به لحاظ عضویت اعضا جدید همه ساله رو به افزایش است، بطوری که در پایان سال مالی منتهی به ۳۱ شهریور ۹۵ مجموع منابع مالی صندوق از حیث سهم سپرده اعضا سهم دولت و سود متعلقه، برابر با حدود چهار هزار و سیصد میلیارد تومان بوده است.

**دریافتی مدیران و هیات امنا

بررسی اسناد بیانگر این است که معادل حدود هفتصد و هشتاد و هشت میلیون تومان مربوط به بعد از تغییر اساس نامه تحت عنوان پاداش و حق الجلسه به مدیران پرداخت شده است که بخی از آن مربوط به حق الجلسه اعضای هیات امنا که در اساس نامه مجوز داشته است اگر چه در ارتباط با پرداختی به اعضای هیات امنا هیچ گونه سندی مبنی بر پرداخت به آنان قبل از تغییر اساسنامه مشاهده نشده است که در این خصوص نیاز به دستور یا مجوزی از طرف رییس هیات امنا بوده است که هیچ گونه مجوزی یا دستوری از طرف هیات امنا مشاهده نشده است.

بخش دوم

**بیان اجمالی تخلفات عمده در صندوق ذخیره فرهنگیان و شرکت ها و موسسات تابعه

تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان و تمامی شرکت های تابعه آن و کارشناسی و حسابرسی منابع و مصارف این بنگاه اقتصادی، نیازمند یک بازه زمانی موسع و با حضور تعداد کافی کارشناس است که ایده به مدت زمانی نزدیک به سه سال نیاز داشته باشد، لیکن هیات تحقیق و تفحص متناسب با محدودیت زمانی که در اختیار داشت به بررسی موارد مهم و اساسی فعالیت صندوق پرداخته است و می توان گفت در هر موردی که هیات ورود پیدا کرده است تخلفی کلیان مشاهده شد به صورتی که کارشناسان را به این اظهار نظر واداشت که گویی تخلف و ارتکاب جرم، در صندوق ذخیره فرهنگیان نهادینه شده است.

با توجه به محدودیت این گزارش به ذکر چند نمونه از این تخلفات بسنده کرده و دیگر موارد به همراه مستندات به مراجع ذی صلاح ارسال خواهد شد لازم است تمامی مراجع ذی صلاح نظارتی و قضایی نظیر دیوان محاسبات کشور، بازرسی قوه قضاییه به موارد بررسی نشده توسط هیات ورود پیدا کرده و تخلفات را احصا کنند و اموال تضییع شده را متسرد شود.

**صندوق ذخیره فرهنگیان

صندوق ذخیره فرهنگیان در حال حاضر سهام بیش از ۸۵ درصدی ۲۲ شرکت تابعه را به صورت مستقیم داراست، این صندوق در رکت های بانک سرمایه و بیمه معلم دارای سهام عمده است، همچنین صندوق بخشی از سهام تعداد ۱۵ شرکت دیگر را نیز به صورت غیر مستقیم داراست، هیات تحقیق و تفحص تقریبا در تمامی موارد موردد بازرسی خود تخلفات عموما کلان را احصا کرده است.

.۱ طرح فرهنگ

موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان با همکاری بانک سرمایه و بخش خصوصی به منظور تامین بخی از کالاهای اساسی مورد نیاز فرهنگیان با تخقیف میانگین ۵/ ۲۶ دصد با شرایط پیش بینی ده نسبت به اجرای طرحی تحت عنوان طرح فرهنگ در جهت ارتقا سطح معیت فرهنگیان اقدام کرده است در این ارتباط توافقنامه کارگزاری تامین کالای اساسی فرهنگیان، فی مابین صندوق ذخیره فرهنگیان از یک طرف و شرکت فراز رایانه ماندگار منعقد و به امضای طرفین رسیده است.

اظهار نظر ایجاد طرح فرهنگ و مبادله موافقت نامه با شرکت فراز رایانه ماندگار با موضوع تامین و توزیع کالاهای اساسی بین فرهنگیان، فاقد مصوبه هیات مدیره و یا هیات امنای موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان است

.۲ بانک سرمایه مبلغ ۸۰۰ میلیارد ریال با نرخ ۵/ ۱ درصد به صورت تسهیلات بدون آنکه در توافقنامه اصلاحی تعهدی در این خصوص داشته باشد، در وجه کارگزار پرداخت کرده است

.۳ اجرای طرح فرهنگ پس از چند ماه در سال ۹۳ با مشکلات اجرایی مواجه شده است و کارگزار اجرایی طرح، به تعهدت خود عمل نکرده است علی رغم موارد فوق مسوولان موسسه اقدامی در جهت حفظ منافع صندوق و پیگیری های لازم به منظور استیفای حقوق قانونی متصوره انجام نداده اند.


.۴ شرکت کارگزار در ابتدا با نام فاز رایانه ماندگار بوده که بعدا به شرکت فراز آفتاب کاسپین با همان شماره ثبت تغییر نام کرده است ضمن این که موضوع فعالیت های شرکت فراز رایانه ماندگار در زمان عقد قرارداد با ماهیت قرارداد منعقده هم خوانی نداشته است.


.۵ علی رغم توافقات پی در پی مبنی بر نحوه بازپرداخت تسهیلات دریافتی در تهاتر ملک واقع در خیابان اسفندیار، تاکنون مدارک و شواهدی که بیانگر اجرای پروژه ساخت و ساز با مارکت موسسه و رکت فراز آفتاب کاسپین باشد ملاحظه نشد.


.۶ مدیران موسسه به دلیل عدم رعایت ضوابط و مقررات حاکم بر موسسه و اهمال در وظایف محوله و اخذ تصمیمات نادرست که منجر به تضییع حقوق موسسه شده متخلف از اجرای مقررات هستند که لازم است به منظور احراز نیات نامبردگان در این موارد، مرجع ذی صلاح قضایی رسیدگی و اتخاذ تصمیم کند.

.۲ قرارداد مشارکت حقوقی گل نبی

این قرارداد در تاریخ ۱۶ شهریور ۹۱ به مبلغ سه هزار و ۹۰۰ میلیارد ریال شامل سرمایه گذاری و مشارکت حقوقی در ساخت و تکمیل و تامین مالی و فروش واحدهای یک مرکز تجاری و اداری معروف به گل نبی صورت گرفته است که فاقد کارشناسی معتبر در محاسبه املاک و هزینه ها در ضمینه قرارداد است و بعد از عدم تحقق پروژه فوق در تاریخ ۲۳ آذر ۹۴ مجددا بدون توجه به آخرین ارزش گذاری سه کارشناس رسمی دادگستری، مدیران صندوق ذخیره فرهنگیان اقدام به تهاتر و خرید سهام پروژه معروف به پاژ مشهد به مبلغ ۵۰۴۰ میلیارد ریال می کند.

علاوه بر این ، توجه به تخلفات صورت گرفته از سوی مدیران صندوق و بانک سرمایه در جریان پروژه های فوق شامل فرو ملک فرمانیه ۱۸۴۰ میلیارد ریال، ملک فدک ۶۴۵ میلیارد ریال قراردادهای مضاربه ای به مبلغ ۳۴۲ میلیارد ریال و تهاتر بدهی بانکی به مبلغ ۳۳۶۰ میلیارد ریال حائز اهمیت است.


شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان

شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان دارای ۵ شرت تابعه بورسی به نام های ماین سازی اراک، ذوب اهن اصفهان، بانک سرمایه، ایران ارقام، عمران و توسعه فارس و ۱۹ شرکت تابعه غیر بورسی به شرح کارگزاری اردیبهت ایرانیان، گروه آتیه ساوالان، بازرسی مهندسی و صنعتی ایران، قند کرج، هفت ستاره فرهنگ ایرانیان، آلوپن، گروه صنعتی پلور سبز، میرداد، روغن نباتی شیراز، فولادسازان امیرآباد، فرایند نوین، استحکام سازه تولید بلوک و پانل سبک تاژ، سرمایه گذاری سایه گستر، سهند بازرگانی، سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس، سرمایه گذاری تدبیر فرهنگیان، سرمایه گذاری سامان فرهنگیان بنا گسترش هشتم طوس است

.۱قرارداد شرکت سرمایه گذاری بازرگانی تدبیرگران اطلس بابت مشارکت در واردات و فروش خودرو

در تاریخ ۱۸ تیر ۹۳ شرکت اماراتی century general trading l.l.c به نمایندگی تام الاختیار شرکت هومن تجارت امین پیشنهاد همکاری خود را به مدیرعامل وقت شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان ارائه می کند با نامه مورخ ۱۴ شهریور ۹۳ و نامه مورخ ۱۶ هریور ۹۳ شرکت هومن تجارت امین خطاب به شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان، زمینه انعقاد قرارداد اول، فی مابین شرکت سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس که یکی از شرکت های تابعه شرکت های تابعه شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان است با شرتک اماراتی century general trading l.l.c به نمایندگی تام الاختیار شرکت هومن تجارت امین فراهم می شود.

در جلسه مورخ ۲۵ شهریور ۹۳ نهایتا هیات مدیره شرکت سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس، با سرمایه گذاری و عقد قرارداد به مبلغ شش میلیارد تومان با شرکت اماراتی century general trading l.l.c به نمایندگی تام الاختیار شرکت هومن تجارت امین برای واردات خودرو موافقت می شود، در این فقره نهایتا با عدم انجام تعهدات طرف قرارداد و برگشت خوردن تمامی چک های شرت اماراتی و با توجه به مجهول المکان بودن صادرکننده چک در مجموع مبلغی بیش از حدود چهارده میلیارد تومان بابت اصل و فرع این سرمایه گذاری به شرکت تدبیرگران اصلس وابسته به صندوق، زیان وارد شده است.

.۲قرارداد با شرکت هرمز پاساراگد با کارگزاری شرکت تجارت آفرین سون قشم که در اثر این معامله خسارت وارده نانشی از دور ضمانت نامه های صادره از سوی شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان جمعا معادل حدود بیست و هشت میلیارد تومان است.

.۳ قرارداد با شرکت هرمز پاسارگاد بابت خرید قیر مبلغ ۶۶۰ میلیارد ریال در قبال ضمانت نامه های صادره از بانک سرمایه به ذی نفعی شرکت هرمز پاسارگاد در چهار مرحله محموله قیر خریداری ده را در اختیار شرکتی قرار داده که اظهار نظر در خصوص آن در گزارش مختص آن خواهد آمد.

.۴قرارداد حق العمل کاری شرکت سرمایه گذاری تدبیرگران اطلس-بازرانی انواع قیر میزان بدهی این شرکت به بانک سرمایه بابت ضمانت نامه پرداختی و بهره و جریمه دیرکرد آن تا تاریخ ۱۳ مهر ۹۵ معادل حدود بیست و چهار میلیارد تومان بوده است.

.۵قرارداد حق العمل کاری برای فروش اسلب بدهی رکت فولاد تجارت ایرانیان بالغ بر یازده میلیارد تومان ارزیابی شده است.

.۶قرارداد حق العمل کاری با شرکت روشه قشم بابت خرید و فروش مازوت مطالبات معوق تا پایان سال ۹۵ مبلغ بیست و ۹ میلیارد و دویست میلیون تومان ارزیابی شده است.

.۷قرارداد با شرکت پوشش پارسا تجارت مانده بدهی شرکت تا پایان سال ۹۵ معادل حدود بیست و شش میلیارد تومان ارزیابی شده است.

.۸قرارداد با شرکت توسعه و تجارت جهان سیر نیوساد با توجه به سپری شدن موارد مندرج در قراردادهای منعقده با این شرکت و عدم پرداخت اصل وجه و سود مقرر، صلح نامه ای فی مابین شرکت مذکور و شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان منعقد شده است که به موجب آن برای تسویه دیون و بدهی، میزان ۴۸/ ۷ درصد از سهام شرکت صنعتی مینو به مبلغ حدود چهل و پنج میلیارد تومان به شرت سرمایه ذاری منتقل شود، نکته حائز اهمیت آن است که برای مجموع دو قرارداد حدود هفتصد میلیون تومان را اضافه بر اصل سود و سرمایه و سود حاصله پرداخت کند که این مبلغ در جداول مورد توافق مغفول مانده است.

.۹ پروژه خرید سهام شرکت فولادسازان امیرآباد شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان اقدام به شناسایی معادل حدود صد میلیارد تومان سهام شرکتی که هیچ گونه مالکیتی در آن نداشته، کرده است همچنین مبلغ جریمه تاخیر دیرکرد ساخت شرکت طی دو فقره سند جمعا به مبلغ معادل حدود هفت میلیارد تومان کرده که شناسایی آن در حساب های شرکت سرمایه گذاری با توجه به عدم قطعیت و تحقق رسمی مالکیت فاقد وجاهت است.


**اظهار نظر کلی در خصوص عملکرد شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان

در سنوات مورد رسیدگی در تعدادی از قراردادهای منعقده از قبیل مضاربه، ضمانت نامه ، صلح نامه، سرمایه گذاری کوتاه مدت و بلند مدت و به دلیل عدم ارائه مشاوره های لازم و اکرشناسی های بعمل آمده قبل از انعقاد موارد فوق الذکر سو مدیریت و تصمیمات متزلزل سهل انگاری و عدم پاسخگویی هیات مدیره به هیات امنا تعداد زیادی از تضامین اخذ شده بی نتیجه بوده و شرکت سرمایه گذاری فرهنگیان نتوانسته است به مطالبات خود دست یابد و بعضا منجر به اقدامات قضایی مطول شده است

.۳ در این رابطه تعدادی از قراردادها که به موارد مذکور در قرارداد ختم نشده است تبدیل به تهاتر با زمین معارض دار، پروژه های سنگین نیمه تمام، سهام نامرغوب شرکت ها ده که بازگت سرمایه آن در هاله ای از ابهام است.

.۴.پس از بررسی های بعمل آمده در تعدادی از موضوعات خاصی که هیات تحقیق و تفحص در مدت زمان ماموریت خود ورود کرده است این نتیجه حاصل شده است با توجه به این که ماهانه کسورات جامعه فرهنگیان و وارزی سهم دولت به مجموعه صندوق ذخیره فرهنگیان واریز می شده است تاکنون وزارت آموزش و پرورش اطلاع دقیقی از میزان کسورات حقوق فرهنیان طی سنوات قبلی و واریز آن به حساب صندوق ندارد

بانک سرمایه

بانک سرمایه در تاریخ ۴ دی ۸۴ تحت شماره ۲۶۲۳۷۷ در اداره ثبت شرکت ها و موسسات غیر تجاری با عنوان بانک سرمایه ثبت و بر اساس مجوز شماره ۴۶۱۳/ه/مورخ ۱۸/۱۰/۱۳۸۴ صادره از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فعالیت خود را در عرصه بانکداری کشور آغاز کرده است در سال ۸۴ زمان تاسیس بانک سرمایه، سرمایه بانک مبلغ ۳۵۳۵ میلیارد ریال منقسم به سه میلیارد و پانصد و سی و پنج میلیون سهم یکهزار ریالی با نام بوده است.

در سال ۸۵ برخی رکت های سهام دار و تعدادی از سهامداران زیر یک درصد سهام خود در بانک سرمایه را به صورت وکالتی به رکت های زیر مجموعه شهرداری تهران واگذار کردند و تا سال ۹۱ تغییرات خاصی در ترکیب سهامداران ایجاد نشد در نهایت در سال ۹۱ کلیه سهام های وکالتی بانک سرمایه که در اختیار شرکت های زیر مجموعه شهرداری تهران بود، به گروه منتسب به آقای بهروز ریخته گران واگذار شد در تاریخ ۱۷ دی ۹۳ سرمایه بانک از مبلغ ۳۵۳۵ میلیارد ریال به مبلغ ۴ هزار میلیارد ریال افزایش یافت که از محل آورده نقدی سهامداران صورت گرفته است افزای سرمایه در سال ۹۳ بدین صورت انجام شده است که ۱۳/ ۵۵ درصد از این افزای سرمایه از وجوه واریزی توسط رت های وابسته به صندوق ذخیره فرهنگیان، ۱۴/ ۳۸ درصد از مبلغ افزایش سرمایه توسط گروه ریخته گران به نام هشت نفر شخص حقیقی که همگی از اقوان آقای ریخته گران بودند نظیر ۱.ط همسر خواهر، ص.م همسر برادر، م.م پسرخاله، م.ن همسر برادر و ۷۳/ ۶ درصد توسط سایریت تامین شده است.
منابع و بدهی بانک مرکزی

کل منابع ریالی و ارزی بانک سرمایه در تاریخ ۳۱ فروردین ۹۶ حدود بیست و دو هزار میلیارد تومان است که مانده مصارف بانک سرمایه در تاریخ مذکور حدود سیزده هزار و ششصد و هشتاد میلیارد تومان است از این مبلغ حدود ۳۱.۱۲۲ میلیارد ریال مربوط به اضافه برداششت از بانک مرکزی جمهوری اسلامی اران است که به دلیل عدم وجود نقدینگی کافی برای پاسخگویی به سپرده گذاران و طلبکاران از بانک مرکزی برداشت شده است که مشمول جریمه با نرخ ۳۴ درصد می شود، با کسر این مبلغ از کل منابع بانک، خالص منابع به رقم ۱۸۹.۹۵۳ میلیارد ریال خواهد رسید که با مقایسه این رقم با مصارف بانک سرمایه ۱۳۶.۸۰۸ میلیارد ریال نشان می دهد که حدود ۷۲ درصد از خالص منابع مصرف شده است.

مطالبات غیر جاری

طبق گزارش دریافت شده از سیستم اطلاعاتی بانک سرمایه و اطلاعات واصله از اداره وصول و پیگیری مطالبات، کل مطالبات غیر جاری در پایان فروردین ماه ۱۳۹۶ مبلغ ۱۳.۲۲۲ میلیارد ریال است که از این مبلغ حدود ۴/ ۱۱ درصد سررسید گذشته، ۲ / ۱۹ درصد معوق و ۴/ ۶۹ درصد یعنی قریب به نود هزار میلیارد ریاست مشکوک الوصول است

رسیدگی های هیات با توجه به محدودیت زمانی رسیدگی، مطالبات غیر جاری بالای صد میلیارد ریال را شامل می شود لازم به ذکر است منظور از مطالبات مشکوک الوصول آن دسته از مطالباتی است که مدیران بانک در پایان دوره مالی این احتمال را در نظر بگیرند که با توجه به شرایط مشتریان، توان پرداخت بدهی های خود و انجام تعهداتشان را نداشته باشند و بانک به میزان مطالباتی که امکان وصول آن ها بعید به نظر می رسد متضرر خواهد شد.

همچنین روند ایجاد مطالبات غیر جاری از سال ۸۵ لغایت ۹۵ نشان می دهد که بیششترین مطالبات مربوط به قراردادهایی است که پس از اصلاح اسانامه صندوق صورت گرفته است.



بدهکاران کلان

بدهکاران کلان به بانک سرمایه در تاریخ ۳۱ فروردین ۹۶ شامل سی و یک گروه است که در کل حدود ۸۴ هزار میلیارد ریال مطالبات غیر جاری متعلق به آنهاست به عبارت دیگر حدود ۶۵ درصد از کل مطالبات غیر جاری بانک سرمایه مربوط به بدهکاران عمده است با بررسی پروندده های بدهکاران کلان بانک سرمایه مواردی از عدم رعایت قوانین و مقررات مشاهده شد که اهم موارد تخلف به شرح ذیل است:

-عدم اخذ تامین کافی و اخذ وثایق سهل البیع جهت حفظ منافع بانک
-عدم اعتبار سنجی و تعیین حد اعتباری مشتری قبل از اعطا تسهیلات و عدم بررسی توجیه فنی، اقتصادی و مالی
-عدم استعلام وضعیت بدهی غیر جاری مشتری قبل از اعطای تسهیلات
-عدم استعلام وضعیت چک برگشتی جهت ممنوعیت ارائه خدمات بانکی به مشتریان دارای سابقه چک برگشتی
-عدم اخذ صورت های مالی حسابرسی شده توسط حسابرس مورد تایید جامعه حسابداران رسمی کشور
-مغایرت نرخ سود تسهیلات ارائه شده با سیاست های پولی و اعتباری سالانه نظام بانکی کشور مصوب شورای پول و اعتیار
-عدم کسب اطمینان از تامین حداقل ۲۵ درصد از منابع مالی پروژه های سرمایه گذاری از محل حقوق صاحبان سهام و تامین حداقل ۲۵ درصد کل دارایی های شرکت ها در زمان اعطای تسهیلات توسط حقوق صاحیان سهام آن با احتساب تسهیلات اعطایی


لیست بدهکاران عمده بانکی به شرح ذیل است:

در این گزارش لیست بدهکاران عمده بانکی در ۳۱ مورد و چهار گروه مشخص شده است.


ضمانت نامه ها


در بررسی ضمانت نامه های صادره توسط بانک سرمایه مشاهده شده است که اکثر این ضمانت ها تحت عنوان ضمانت نامه حسن اجرای تعهدات بوده لکن بابت قراردادهای خرید مدت دار شرکت های دیگر صادر شده و به عنوان ضمانت تعهد پرداخت به حساب گرفته شده است ضمانت نامه های مشکوک الوصول در تاریخ ۳۱ فروردین ۹۶ بانک سرمایه شامل ۱۴۱ مورد و به مبلغ حدود هزار و سیصد میلیارد تومان که مازاد مطالبات مشکوک الوصول غیر جاری است.

تهاتر مطالبات با املاک بدهکاران

تهاتر برخی از مطالبات غیر جاری بانک با املاک معرفی شده از طرف بدهکاران و به دلیل بیش از نمایی ارزش املاک نه تنها منجر به تضییع منابع بانک شده بلکه منابع بانک را به سمت دارایی های ثابت غیر مولد و موهومی سوق داده است این بخش از املاک بانک نیازمند کارشناسی مجدد با هدف برگشت سرمایه مردم به بانک و سپس اجرای اشد مجازات برای متخلفان است.


شرکت های وابسته بانک


در بانک سرمایه سرمایه گذاری بیش از حد مجاز ۴۰ درصد در شرکت های وابسته و فرعی از جمله در رکت توسعه ساختمان سرمایه، شرکت سایه گستر انجام ده است که مغایر با مفاد بند ۳ دستورالعمل سرمایه گذاری ها در بانک ها و موسسات اعتباری غیر بانکی است همچنین پرداخت مبالغی تخت عناوین مختلف از جمله علی الحساب افزایش سرمایه به شرکت های زیر مجموعه که این مبالغ صرف خرید املاک پرداخت به گروه ریخته گران شده است.


نکات قابل توجه

از دلایل بسیار با همیت در ایجاد بی ثباتی مدیریتی در بانک سرمایه وجود دو گروه سهامدار عمده شامل شرکت های زیر مجموعه صندوق ذخیره فرهنگیان و گروه منتسب به بهروز ریخته گران است بدون تردید تسلط این دو گروه بر اکثریت سهام بانک، منجر به تنش های اساسی در روند فعالیت آن شده تا جایی که فعالیت بانک سرمایه به سمت شرکت داری و برآورده کردن مقاصد این دو گروه سوق یافته و این بی ثباتی مدیریت، صدمات بسیار سنگینی بر پیکره بانک سرمایه وارد کرده است


حجم مطالبات غیر جاری اعم از تسهیلات و تعهدات به دلیل عدم اعتبار سنجی صحیح دستوری بودن اعطای تسهیلات نبود وثایق کافی و مناسب و نفوذ اشخاص مرتبط با سهامداران عمده در بانک، افزایش چشمگیری یافته به طوری که کل مطالبات غیر جاری بالغ بر ۱۳۰ میلیارد ریال شده است در حالی که کل سرمایه بانک ۴ میلیارد ریال و سرمایه پایه آن منفی است


تغییرات در مدیران عامل بانک سرمایه از بدو تاسیس تا پایان سال ۹۵ نشان می دهد که انتصاب ۱۳ مدیرعامل با میانگین مدیریت ۱۰ ماه منجر به عدم ثبات مدیریتی و به یکی از عوامل زمینه ساز تخلف و تضعیف جایگاه بانک بدل ده و صدمات جبران ناپذیر را بر پیکره آن وراد کرده است که نتیجه این پیامد مهم در صورت ادامه دار بودن می تواند بانک را به ورطه نابودی کشاند.


عدم نظارت موثر و مناسب بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در طی این سال ها و بسنده کردن به تهیه گزارش های بازرسی بدون اقدام عملی و اکتفا به نامه نگاری های متداول نیز باعث تدید روند فوق شده است، متاسفانه بانک مرکزی در این موضوع حساسیت و نظارت لازم و افی را به عمل نیاورده است ورود مراجع ذی صلاح قضایی و نظارتی به این پرونده لازم و ضروری است.


پترو فرهنگ

شرکت پترو فرهنگ جز مواحدهای فرعی موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان است که در تاریخ دوم تیر ۸۷ تاسیس و در اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی تهران به ثبت ریده است تنها منبع سودآور شرکت سودهای سهام دریافتی نای از فعالیت شرکت های پترویمی مرواردی، پتروشیمی خراسان، پترویمی مارون است که به عنوان سهم دولت به صندوق ذخیره فرهنگیان از طریق سازمان خصوصی سازی واگذار دشه است اما تاسیس شرتک های متعدد و عدم اجرای طرح های مدنظر و تعدد آن ها موجب توزیع منابع و عدم استفاده صحیح آن توسط رکت ده و از طرفی در بعضی از شرکت ها بدون هیچ فعالیت خاصی صرفا حقوق پرداخت می ود و در امور بازرگانی نیز به علت عدم شناخت مناسب از بازارهای جهانی و استفاده نکردن از تحلیل گرهای بازارهای بین المللی شاهد ضرر و زیان فراوان بوده است از طرفی شرکت های زیر مجموعه تنها از طریق تزریق وجه نقد به حساب های سپرده کوتاه مدت و سپرده بلند مدت اقدامات به سودآوری کرده و شاهد آن هستیم در مجامع نیز جهت جبران این فعالیت های زیان آور پادا هیات مدیره درخواست کرده که به عهده پترو فرهنگ قرار داده ده و در نهایت به این هیات مدریه ها علی رغم عدم فعالیت یا فعالیت زیان آور پاداشت پرداخت نشده است.


لازم به ذکر است هیچ یک از طرح ها در هنگام خریداری دارای طرح توجیه فنی اقتصادی انالیز قیمتی و تسهیم منابع رت در اولویت سنجی نبوده است همچنین در این راستا می توان به نامه شماره ۲۷۶/۴/ص مورخ ۱۳/۲/۹۳ معاونت برنامه ریزی و توسعه کسب و کار موسسه صندوق ذخیره فرهنگیان اشاره کرد که از نظر صندوق تنها دو طرح کیان و کیمیای پارس خاورمیانه دارای مجوز بوده و سایر طرح ها بر اساس آیین نامه سرمایه گذاری و تامین منابع موسسه فاقد مجوز است.


دیگر بخش های صندوق ذخیره فرهنگیان که مورد تحقیق و تفحص قرار گرفته است عبارت اند از شرکت تامین مسکن فرهنگیان، رکت لیزینگ فرهنگیان و رت ماین سازی اراک است که مشروح بررسی این شرکت ها در ضمینه گزارش موجود است


بخش سوم


جمع بندی و ارائه پیشنهاد

با عنایت به این که ایده تاسیس صندوق ذخیره فرهنگیان و دولت در برنامه دوم و تکلیف دولت در برنامه سوم چهارم و شم توسعه به پرداخت سهم خود توسط مجلس شورای سالامی بیانگر عزم جمهوری اسلامی در تقویت مالی و معیشتی فرهنگیان است که رهبر معظم انقلاب از آن به عنوان یکی از مسائل درجه ی یک ما در مدیریت های دولتی و سرمایه گذاری یاد کرده اند.

کمیسیون آموزش مجلس ضمن ارج نهادن به همه تلا های صورت گرفته از طرف قوه قضاییه و دستگاه های نظارتی چون وزارت اطلاعات، سازمان بازرسی کل کور، خصوصا دادستانی کل کور در برخورد با تخلفات و فسادهای صورت گرفته در صندوق ذخیره فرهنگیان با بررسی گزارش تحقیق و تفحص از صندوق ذخیره فرهنگیان و دعوت چندین باره از مسولان فعلی و سابق صندوق اعلام می کند لازم است همه قوای کور در یک عزم ملی و با هدف کمک به اقتصاد معلمان کشور به پینهادات این گزارش توجه و با یک نگاه همه جانبه به حل موضوع کمک کند، لذا جمع بندی این گزارش ناظر به وظایف قوای سه گانه کشور و دستگاه های نظارتی به شرح ذیل تقدیم می شود.



الف: مجلس شورای اسلامی

.۱با عنایت به این که معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی و دیوان محاسبات کور اعلام کرده اند که احکام قانونی مرتبط با تاسیس صندوق فاقد جنبه خصوصی بوده و موسسه صندوق خیره فرهنیان مطابق با قوانین مجلس و مصوبات دولت تاسیس نشده است لازم است مجلس با ارائه یک استفساریه فوریتی نسبت به ماهیت صندوق اعلام نظر کند

.۲با عنایت به این که علی رغم تاکیدات مجلس در پرداخت سهم دولت به فرهنگیان در چهار قانون برنامه توسعه، عدم نظارت بر اجرا و عدم پرداخت سهم دولت باعث عدم النفع سود فرهنگیان به مبلغ ۱۰.۴۷۱ میلیارد ریال از ابتدای تاسیس تاکنون شده است، لذا لازم است مجلس با تاکید بر برنامه م توسعه نسبت به پرداخت سهم دولت نظارت کرده و با تخلف دولت برخورد کند.

.۳اصلاح اساسنامه صندوق امری ناگریز و لازم است که باید در انجام آن تسریع صورت گیرد حضور نماینده فرهنگیان در هیات امنا و دفاتر استانی و تعیین دقیق شخصیت حقوقی صندوق همچنین نظارت پذیر ساختن صندوق توسط نهادهای نارتی کشور عملکرد آن از جمله مواردی است که در اصلاح اساسنامه بایستی مدنظر قرار گیرد دستورالعمل دقیق انتصاب مدیران ارشد صندوق و رکت ها بایستی در اساسنامه ذکر شود تا مسیر برای حضور مدیران صالح و با تخصص های مورد نیاز فراهم شود.


همچنین تعیین بازرسی قانونق برای حضور در صندوق و نحوه فعالیت وی از جمله مواردی است که باید در اصلاح اساسنامه مدنظر قرار گیرد.



قوه مجریه

.۴ با عنایت به این که در طی سال های گذشته مبلغ بالغ بر۸۰۰ میلیارد تومان سهم دولت به صندوق فرهنگیان پرداخت نده است لازم است دولت با ارائه لایحه یا تعیین در بودجه های سنواتی با شروع از بودجه سال ۹۷ نسبت به پرداخت بدهی خود به فرهنگیان اقدام کند

.۵بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی کل دارایی های صندوق، متعلق به فرهنگیان است که متاسفانه تاکنون فرهنگیان در سود ۴۲ درصد از دارایی های صندوق که بالغ بر ۳۶ هزار میلیارد ریال است سهیم نشده اند لذا بایستی در محاسبه سود صندوق فرهنگیان پس از وضع ذخایر قانونی و منظور کردن اندوخته ها و کسر هزینه ها با محاسبه به روش nan کل سود به نام فرهنگیان محاسبه و پرداخت ود این سود امل افراد عضو صندوق از ابتدا تاکنون است

.۶اصلاح اساسنامه صندوق امری ناگریز و لازم است لذا وزیر آموزش و پرورش مکلف است با تسریع در موضوع و با لحاظ کردن نقش فرهنگیان در ارکان صندوق، نظارت پذیر ساختن صندوق توسط نهادهای نظارتی کشور،تدوین آیین نامه ها و دستور العمل های انتصاب افراد برای ارکان صندوق به اصلاح ساختاری صندوق اقدام و گزارش آن را به مجلس ارائه کند.

.۷با عنایت به این که وزارت آموزش و پرورش و سازمان امور مالیاتی کشور بر بخی از دارایی های صندوق ذخیره فرهنگیان تصرف کرده اند مقتضی است تا پایان سال جاری نسبت به برگشت دارایی های فرهنگیان اقدام کند.

.۸بانک مرکزی در خصوص نظارت بر بانک سرمایه در موارد مختلف به وظیفه نظارتی خود عمل نکرده است و این عدم نظارت سبب وقوع تخلفات و سو مدیریت های فراوانی در بانک سرمایه وابسته به صندوق ذخیره فرهنگیان شده است کمیسیون درخواست برخورد با مسوولان و کارشناسان متخلف در بانک مرکزی را دارد اهم موارد اتهامات ایشان شائبه تبانی و زد و بند و عدم نظارت بر موارد مکرر تخلفات در بانک سرمایه است

.۹هیات انتظامی بانک مرکزی در نظارت و برخورد با تخلفات عدیده هم ضعف داشته است و هم ساختار آن به گونه ای است که قوه قهریه لازم برای برخورد با متخلفان را ندارد لازم است ساختار هیات به گونه ای تقویت ود تا این اختلال مرتفع شود

.۱۰در موارد بسیاری پرداخت تسهیلات به صوت دستوری صوت پذیرفته است تغییرات مدیریتی پی در پی در بانک سرمایه و ضعف نظارت بر آن سبب شده است پرداخت تسهیلات بعضا با تماس تلفنی و بدون ثبت در سیستم حسابرسی شفاف انجام پذیرد.


قوه قضاییه

.۱۱ وزیران آموزش و پرورش در ادوار مختلف و معاونان توسعه منابع انسانی ایشان به عنوان اعضای حقوقی هیات امنا صندوق در موارد مختلف با عدم نظارت کافی بر این موسسه که بعضا با انتصاب افراد که از ویژگی های لازم مدیریتی و تخصصی برخوردار نبوده اند در سمت های مدیریتی صندوق سبب ورود ضرر و زیان های هنگفت به صندوق ذخیره فرهنگیان و تضییع بیت المال و حقوق معلمان و فرهگنیان شده اند که کمیسیون آموزش از مراجع ذی صلاح درخواست پیگیری این موارد را دارد.

.۱۲ ورود مراجع ذی صلاح قضایی و نظارتی به تخلفات بررسی شده توسط هیات تحقیق و تفحص ضروری است موارد به تفکیک هر موضوع و همراه با مستندات توسط کمیسیون و هیات احصا و گردآوری شده است.

.۱۳توجه به شایسته سالاری و تخصص محوری در انتخاب و انتصاب مدیران صندوق و شرکت های تابعه بسیار لازم و ضروری است و نهادهای ناظر بایستی با حساسیت و دقت نظر بیشتر در این خصوص عمل کنند

.۱۴ضروری است قوه قضاییه در رسیدگی به پرونده های مفتوحه، تسریع و از اطاله دادرسی پرهیز کند و در سایر موارد نیز با ورود به پرونده جرائم و تخلفات را بررسی و مجرمان و متخلفان را تحت تعقیب و پیگرد قضایی قرار داده و مجازات متناسب را در خصوص ایشان اعمال کند و تلاش شود که اولا منابع تضییع ده به هر نحو به صندوق ذخیره فرهنگیان و بانک سرمایه مسترد ود و ثانیا برگزاری دادگاه ها به صورت علنی و شفاف و برخورد با تمامی متخلفان اعم از کارشناسان دادگستری، سرمایه گذاران صوری واسطه ها و دلال ها و تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که جرم آنان ثابت شد مورد درخواست کمیسیون آموزش است

.۱۵در خصوص بانک سرمایه ارتقا سیستم نظارتی و همچنین بازگشت منابع و برخورد با متخلفان توسط مرجع قضایی لازم و ضروری است.

.۱۶ انتظار است که قوه قضاییه برخورد قاطع با کارشناسان رسمی دادگستری که ارزیابی های غیر واقع و بزرگنمایی داشته اند و منجر به ضرر و زیان جدی به منافع صندوق داشته است بکند به این گروه به عنوان یکی از عوامل مسبب فساد در مجموعه صندوق بوده اند».

گفتنی است، پس از قرائت این گزارش، نمایندگان با ۱۸۳ رای موافق، ۱۰ رای مخالف و ۳ رای ممتنع از مجموع ۲۳۸ نماینده حاضر در صحن، این گزارش را برای بررسی و دادرسی به قوه قضائیه ارسال کردند.